
TURNA BALIĞI
Esocidae familyasından olan Turna için, iç suların köpek balığı da diyebiliriz. Öylesine atılgan, korkusuz ve canavar bir balıktır ki ağzında hepsini yutamadığı bir balık (Örneğin sazan) olduğu zaman dahi, kaşık oltasına atlar. Su içinde gördüğü her canlıya saldırır. Öyle ki çoğu zaman yüzmekte olan karabatakla, küçük behrileri alttan gelerek kapar. Kofana gibi, yavrularını bile yiyen bir balıktır.
Füze şeklindeki vücudu küçük, derisine yapışık pullarla kaplıdır ve çok kaygandır. Derisi sert ve kalındır. Sırt ve kuyruk yüzgeçleri arka tarafındadır. Kuyruk yüzgeci çok gelişmiştir. Bu da ona büyük hareketlilik verir. Çenesi uzamış, ağzı buna uygun olarak gaga görünümü almıştır. Ağzının içinde ustura gibi keskin, çift sıra dişleri vardır.
Genel olarak 40-70 cm. boyunda, 700-1500 gr. ağırlığında olurlar. Ancak boyu 1 metreyi, ağırlığı da 10 kiloyu geçenleri de görülür.
Her türlü canlıyı yiyerek geçinir. Küçük balıklardan büyük balıklara kadar ve hatta, kendisi ile aynı büyüklükteki balıklara bile saldırır.
AVCILIĞI
En iyi ve zevkli avcılığı kaşık oltası ile yapılan avcılığıdır. İç su kaşıklarının şekli elips değil de bildiğimiz kaşık ağzı gibidir. Bu kaşıkları ya kamışa bağlı bir oltaya bağlanıp, fırlatılarak açığa atılır ve dibe değmeyecek şekilde yavaş yavaş çekilerek toplanır, ya da olta bedeninden tutularak havada döndürülüp hız verilerek atılır.
Turna için kulanılan kaşık oltalarına, kaşıktan sonra 15-20 cm. boyunda bir çelik beden eklemek gerekir. Aksi halde keskin dişleri ile naylon bedeni koparabilir.
Balık kaşığı kaptığında, hemen çekmek gerekir. Kıyıya yanaştığında, dibe sürteceğinden oltayı koparabilir. Dikkatli toplamak ve iyice kıyıya geldiğinde kepçe veya kakıç ile alıp çıkarmak gerekir. Ağzındaki kaşık hiçbir zaman elle alınmamalıdır. Bu iş için mutlaka bir pense kullanmak gerekir. Aksi halde eli kapar ve büyük yaralar açar. Ayrıca, turna sudan çıktıktan sonra çok uzun süre canlı kalır. Bazen 8-10 saat ölmez ve bu süre içinde de balığa tedbirsiz dokunulursa gene eli kapabilir.
Kaşık avcılığı ayrıca hafif seyreden motorların kıçından atılan kaşık oltası veya sasi (sassy) adı verilen silikon balık ile de yapılır.
Parakete ile de verimli avcılığı olur. Özellikle göllerde bir boydan bir boya dökülen paraketenin iğnelerine ya dilimlenmiş sazan parçaları, ya da küçük ve canlı balıklar (o suda bulunan diğer balıklardan) sırt yüzgecinden takılır. Yarım saat, bir saat gibi çok kısa bir sürede sonuç alınır.
YEMEKLERİ
Eti beyaz ve çok lezzetlidir. Etin içinde büyük, iri çatal kılçıklar bulunur. Ayıklanırken mutlaka tulumunun çıkarılması gerekir. Tulum çıkarma daha önceki bahislerde anlatılmıştır. Tulumu çıkarılmış balık, dilimler halinde bölünür. Kızgın yağda tavası yapılır.
Aynı dilimlenmiş parçalar kullanılarak yapılan buğulaması da lezzetli olur. Söğüş olarak haşlanmış balığın mayonezlisi yapılırsa, nefis bir mezelik olur.
Ayrıca yumurtlama döneminde karnının her iki yanında bulunan havyarları da, yumurta sarısı ile harmanlanıp pişirilirse mersinbalığı havyarından ayırt edilmez.